universiteit

Dit zijn alle mensen en studenten die op de universiteit samenwerkte voor de workshop. Veel Braziliaanse studenten zijn hier wel al naar huis. De duitser uit mijn groep is de lange jongen helemaal rechts.

Ipanema strand-strip

Zaterdag hebben we voor het laatst met een grote groep op het strand gelegen. De golven waren enorm en zon stond hoog aan de hemel.
Dit plezier duurde echter niet lang, gezien de golven hoger werden. Al snel spoelde ze ook onze kant op.
Kevin waterbouwer, zoals we onze waterbouwkundige ook wel noemen, heeft nog erg zijn best gedaan een dijk te bouwen tegen het water, maar deze werkte ons uiteindelijk tegen.
De golven die over het strand jaagde namen strandstoelen en mensen mee.Ik heb ook nog een stoel tegen mijn been gekregen.
De golven sloegen steeds meer strand weg en uiteindelijk was er nog slechts enkele meters zand over.
We zijn dus maar snel weer naar huis gegaan en hebben daar bij het zwembad gelegen. Wel zo veilig.

De laatste dagen

Donderdag ben ik na een dag gemist te hebben weer mee geweest naar de projecten die we gingen bezoeken. 'S ochtends naar Cafundá, een groep flats die gebouwd zijn voor sociale woningbouw en de groenvoorziening zijn van de hele buurt. Later is er echter een hek omheen gebouwd, waardoor de openbare ruimte in het complex nu veel te groot is, en dus hier en daar verwaarloosd. Het was vooral heel interessant om de constructie te zien. Deze bestond uit staal een beton, en op sommige plaatsen was het plaatmateriaal dat het staal afdekte weg, dus was deze goed te zien.

Daarna zijn we die middag weer naar het plangebied geweest in Mangueira. We wilden eigenlijk direct daarheen, maar moesten van onze gids de originele tocht maken, oftewel een lange omweg. Dit omdat deze route nou eenmaal de enige ingang in de favela is en ons plangebied de uitgang. We hebben flink doorgelopen, wat berg opwaarts nog best wat van me vroeg. Gezien we pas om half vier bij het project gebied waren, waren we nog even bang dat het al donker zou zijn als we op ons plangebied aan zouden komen, maar de tocht was deze keer een stuk korter dan de vorige keer. Dit ook omdat het de vorige keer erg hard regende en we regelmatig gingen schuilen. We hebben het plangebied nog met licht gezien en hebben foto's gemaakt en gepraat met de bewoners.

Op het plangebied staan nu al twee huizen waarvan het de bedoeling is dat we deze laten staan. Dit geeft wel weer een nieuwe uitdaging, om iets ouds te verwerken in iets nieuws.

Vrijdag zijn we naar

Pedregulho geweest. Dat wil zeggen, ik, samen met de docenten, en later heeft ook de duitser zich bij de groep gevoegd. Je weet wel, die jongen die me eerder in de steek heeft gelaten met het project. Het was uiteindelijk nog best interessant. Een van de bewoonsters heeft ons ronddgeleid en we hebben meerdere woningen van binnen gezien.
Daarna zijn we ook bij deze vrouw thuis geweest waar ze nog enige foto's en presentaties over het gebouw heeft laten zien. Ze had van dit gebouw haar afstudeerproject gemaakt, waarna ze er kon gaan wonen omdat iets vrij kwam.
Na dit project waren we dan officieel vrij om nog even te doen en laten wat we willen. Zondag vliegen we weer terug. Ik ben die vrijdag middag naar de dierentuin geweest. Ik wilde al heel lang en het is dan toch gelukt. We waren alleen wel een beetje laat en dus hebben we de groten apen en de leeuwen en tijgers niet echt meegekregen omdat we verkeerd om de dierentuin zijn doorgelopen. We hebben wel heel veel verschillende soorten apen gezien en heel veel gekleurde vogels.
Ook heb ik nog de giraf gevoerd.

Afsluitende week

De laatste week werd begonnen met een evaluatie. Wat hebben we allemaal nog aan informatie nodig voor we kunnen beginnen met afstuderen. Er kwamen een heleboel interessante vragen uit naar voren, zoals: wat verwachten mensen van hun huis, qua grootte, kamers, indeling, extra werk ruimtes; maar ook vragen zoals: wat is de hellingshoek van het gebied en wat is de grondsoort (voor de fundering erg belangrijk om te weten).
Na deze vragen op een rijtje gezet te hebben hebben we twee lezingen gehad over milieu vriendelijk werken, duurzaam bouwen en goede materialen om te gebruiken voor duurzaam bouwen. Er werden eindeloos veel voorbeelden van projecten genoemd en de materialen gingen de groep rond. Er waren onder anderen dakpannen van petflessen, plafond platen van tandpasta tubes en plastic-hout van papier afval met een plastic laagje.
Een lastig iets van deze dag is dat de helft van de groep de zondag en maandag naar een project waren net buiten Rio en dat deze mensen dus de evaluatie en deze lezingen misten.
Dinsdag hadden we een aantal lezingen over verschillende materialen. Ferro-cement, aarde-cement stenen en bamboe in de de vorm van platen of constructie. Enkele van de lezingen waren erg interessant, zoals bamboe constructies en ferro-cement. Het verhaal van de aarde-cement stenen hadden we echter ook al op maandag gehoord, en de meneer van deze lezing leek af en toe net te weten als of hij niet wist waar hij het over had. Hij vertelde helemaal niet over de stenen zelf, maar eerder over allerlei projecten die er mee gedaan waren. Hierbij liet hij echter niet zien hoe de steen er uit zag, hoe deze gemaakt werd, hoe deze gebruikt kon worden, hoe deze gebruikt was tot nu toe. Hij liet alleen plaatjes zien van huizen die er van gemaakt waren.
Dit was met name lastig voor alle studenten die er maandag niet waren.
'S middags hebben we dinsdag met Bamboe gebouwd. Het was de bedoeling dat er meerdere workshops zouden zijn waarbij verschillende dingen gebouwd en gemaakt zouden worden. Ferro-cement had echter voor de lezingen al al het werk gedaan, en de andere sprekers hadden het principe van een workshop niet begrepen en hadden dus enkel hun lezingen. Dus ging iedereen met bamboe bouwen. Het was eigenlijk net zoiets al het bouwen van een boomhut en het werd nog een gezellige boel.
Woensdag voelde ik me absoluut niet lekker. Ik had heel slecht geslapen, was ergens midden in de nacht nog wakker gebelt door een of andere idioot uit Nederland die het verkeerde nummer had en had daarnaast last van mij keel, buik en hoofd. Ik heb dus de halve dag geslapen. Daarna ook nog wat films gekeken en weer vroeg gaan slapen. Maar wel een erg saaie dag. Ik was heel blij toen ik Mark 's avonds aan de lijn kreeg. Hij is toch altijd het beste medicijn.

Weekend

Het op een na laatste weekend werd goed begonnen. Vrijdag avond gingen we met veel mensen van de workshop naar een bar in een favela vlak bij ons hostel. Het mooie was dat dit enorme gebouw, met 4,5 verdieping, midden in de favela staat, boven op een berg, met eindeloos uitzicht. Het gebouw is gemaakt door een Engelsman die geen bouwtechnische achtergrond heeft, maar wel het advies van enkele architecten. Hij bouwt alles zelf. Het ziet er uit alsof het geen constructie heeft, met hoeken en door-kijk-gaten en ronde vormen die in elkaar over gaan. Maar na het gebouw bestudeerd te hebben had ik wel door hoe de draagwanden liepen.

Er was een band die bestond uit mensen die muziek kunnen maken, die van alles speelde. Samba, maar ook andere bekende muziek. In het begin heb ik op het boven terras gezeten met enkele mede studenten en enkele docenten en hebben we gezellig gepraat. Daarna heb ik rondgelopen, met andere studenten en docenten gepraat en uiteindelijk heb ik nog met verschillende mensen op de dansvloer gestaan. Ik ging pas weg toen de club dicht ging, samen met Bert, een van de begeleiders. We waren thuis om en uur of 6, wat een mooie gelegenheid bleek om naar huis te bellen. (6+5 = 11 uur).
Zaterdag heb ik bijna niks gedaan. Ik heb de hele ochtend in mijn bed gelegen en heb bijna mijn boek uit gelezen. De jongens gingen die dag naar het strand, en enkele zijn nog langs geweest om te vragen of ik mee ging, maar hier ben ik dwars doorheen geslapen. Daarna ben ik gaan zwemmen in het zwembad van het hostel, wat nog wat moeite bleek te kosten omdat mijn bikini en handdoek niet meer hingen waar ik ze had achter gelaten. Het is geloof ik mijn lot om mensen achter me aan te hebben lopen die mijn spullen zo opruimen dat ik het niet meer kan vinden. Maar geef toe, beide in een tasje, onder in een kast in de wasruimte is toch een zeer logische plaats om droge spullen van een gast op te bergen?!
zaterdag avond ben ik met de beide begeleiders, Bert en Elsbeth, mee geweest naar Meindert. Een Nederlander die nu al een paar jaar in Rio de Janeiro woont met zijn Braziliaanse vriendin. Samen met hem zijn we naar een Turks restaurant geweest vlak bij de Copacabana. We hebben brood met sla, schapenvlees en humus gegeten. Daarna hebben we ook nog bij nacht langs het strand gelopen en ben ik voor het eerst met mijn voeten in zee geweest.
Zondag gingen de meeste jongens weer naar het strand. Deze keer ben ik wel mee geweest. We hadden meteen ieder een stoel en meerdere parasollen om onder te zitten. voortdurend kwamen er mensen langs die dingen verkochten. Zo interessant dat ik met gewoon niet op mijn boek kon concentreren. We hebben gegrilde kaas met oregano gegeten en ik heb nog een paar dingen gekocht. Verder de hele dag in mijn stoel liggen, even zwemmen, weer liggen en uiteindelijk heb ik om 4 uur ook nog even liggen zonnen. Nog steeds lekker warm, maar niet meer zo fel.
Daarna hebben de jongens weer een barbeque georganiseerd, maar ik vond de vorrige beter, gezien er deze keer enkel vlees en tomaat was en de vorige keer ook broodjes, pizza en bananen.

Afsluiting workshop

Na woensdag bij Mangeira te hebben rondgelopen ben ik nog naar de universiteit geweest om verder te werken aan mijn schetsen. Ik had gehoopt een paar groepsgenoten daar te vinden, maar er bleek niemand te zijn. Uiteindelijk gingen we pas om 5 uur naar huis (we waren pas om 3 uur daar) en hebben we nog twee uur in de file gestaan (wat nou eenmaal gebeurt als je pas om 5 uur weggaat).

Donderdag was Silvia er. Ik begon meteen weer aan mijn schetsen en heb met hulp van Silvia enkele schetsen gefotografeerd. Ook enkele van haar. Na het fotograferen, toen ik aan de presentatie ging werken die we vrijdag moesten gaan geven, vertelde Silvia dat ze niet meer wist waar wij nou aan werkten omdat ze ziek geweest was. Ze was van plan om de workshop te eindigen. Ik heb haar gezegd dat ze dat moet doen als ze dat zo voelt.
Ik was nu dus alleen. Een groep van één. Thomas was sinds dinsdag niet meer op school geweest en is de hele dag ook niet meer komen opdagen en Hugo had ik al niet meer gezien sinds de week ervoor. Ik heb maar aangekondigd dat ik nu een groep was in m'n eentje en heb een mooie presentatie gemaakt met mijn eigen schetsen en ontwerpen. Eigenlijk blij om van al het gezeur af te zijn. De rest van de dag heb ik nog genoten van enkele presentaties van mijn collega's, over het zelfde plangebied. Enkele waren zeer interessant.
Donderdag middag ben ik na de presentaties samen met Koen en Peter naar Sugar Mountain geweest. Dit is een uitzicht punt op een berg die tussen de copacabana en de baai ligt. Het was al 5 uur toen we daar aankwamen, maar het was nog ligt en helder.
We hebben rond gelopen en genoten van het uitzicht toen er een wolk de berg op dreef. We waren even helemaal in een grijze mist en tijdens deze mist werd het plotseling donker. Dit natuurlijk vanwege de evenaar waar de zon snel onder gaat, maar toch is het telkens weer bijzonder. Toen we weer uit de mist/wolk kwamen was het inmiddels helemaal donker en we heben nog een paar mooie nacht foto's van Rio en de zee gemaakt.
Vrijdag was de grote dag. De eind presentatie. Ik had een presentatie in elkaar gedraaid met voornamelijk tekeningen zoals hierboven te zien is. Maar naast het stedenbouwkundig plan van een brug over de spoorweg, wat oorspronkelijk de bedoeling was, heb ik ook een paar ideeën over constructie van deze brug gegeven, wat veel mensen erg bijzonder vonden.
Ik heb natuurlijk voor het geven van deze presentatie ong even aangekondigd dat ik noch architect, noch stedenbouwkundige ben, en bovendien in m'n eentje, maar dat ik er het beste van gemaakt had. Ik heb achteraf van bijna iedereen complimenten gekregen over het werk en de presentatie. Volgens mij vonden de meeste mensen het vooral bewonderswaardig dat ik de presentatie alleen dufde te geven.
Verder is de vrijdagmiddag redelijk rustig verlopen, met meer presentaties van mijn collega's. Na afloop zal er een diner party zijn, maar niemand weet er nog het fijne van. Dus ik wacht het af.

Opnieuw universiteit en plangebied

Maandag zijn we weer begonnen met de projectgroep. Silvia, het Italiaanse meisje, voelde zich gelukkig weer een beetje beter en was op school. We hebben deze dag een groot gedeelte van de dag aan de maquette gewerkt. Het enige dat nog moet worden ingevoegd is onze eigen inbreng in het plangebied. Verder hebben we ook nog wat tekeningen gemaakt om te kijken hoe het plateau dat we ontwerpen kan worden gezien door de buurt. Alleen was Silvia natuurlijk vorige week ziek geweest en had ze de discussie niet meegemaakt, waardoor deze bijna weer overnieuw begon. Hugo, de Braziliaanse jongen, was er niet en Thomas, de Duitse jongen was al deze discussie even zat als ik. Uit eindelijk heeft Silvia een soort van analyse gemaakt en ging ze daarna weer naar huis om daar verder te werken aan de bergen van de maquette.

We hebben deze dag trouwens ook nog twee presentatie gehad, onderanderen over het oostelijk haven gebied en over vastgoedkunde in Rio de Janeiro. Het eerste erg interesant, het twee te moeilijk om te volgen in Portugees met slechte vertalingen. Java eiland lijkt me na deze presentatie trouwens best wel leuk om te wonen.
Dinsdag hebben Thomas en ik hard ons best gedaan om iets uit de vingers te krijgen. Silvia was weer ziek en Hugo was er nog steeds niet. Ik ben verder gegaan met de schetsen die ik aan het maken was en Thomas heeft iets anders gedaan. Wat weet ik niet precies. We kwamen af en toe weer terug op de vorm, het is namelijk heel moeilijk om een ontwerp te maken als je niet weet wat de vorm is van het voorwerp dat je aan het ontwerpen bent. De discussie hierover is steeds: Thomas wil rechte lijnen, Hugo wil mooie lange gekromde lijnen, Silvia vind kronkels ook wel mooi maar op een andere manier en mij maakt het echt niks uit. De argumenten hierbij: het moet als een dier op zich een identiteit hebben. (WTF?) Ik ben af en toe verbaasd over wat die stedenbouwkundige kunnen bedenken.
Een punt van de discussie is ook dat Thomas blijft zeggen dat de vorm niet belangrijk is. Ik blijf zeggen dat we wel degelijk een vorm moeten hebben voor we verder kunnen met ontwerpen. En hoewel de vorm volgens Thomas onbelangrijk is vind hij elke vorm die ik bedenk niet goed om meerdere redenen. Maar als ik hem vraag zelf een vorm te bedenken komt er niets anders uit dan "I don't know". Ik heb hem nu gezegd dat hij voor morgen een vorm bedacht heeft en dat ik hem anders teken en zo presenteer.
Woensdag ben ik opniew naar het plangebied geweest. We gingen deze keer echt de favela in. De foto's hiervan heb ik nog niet, maar ik kan je al wel vertellen dat het uitzicht geweldig was. We zijn eerst in de regen omhoog gelopen en hebben daar in een soort overdekte doorgang geschuild toen het al te erg werd. we zijn daarna nog verder omhoog gelopen en hebben zeer mooi uitzicht gezien over de halve stad. We zijn daarna nog door de nieuwe wijk gelopen. Een klein onderdeel van de favela waar de regering huizen heeft neergezet om mensen te kunnen verwijderen van gevaarlijke plaatsen elders in de favela. Deze huizen zijn alleen aan de kleine kant en niet goed doordacht, waardoor mensen nu al (na 2 jaar ofzo) aanpassingen aan het maken zijn. Een extra kamer hier, een verdieping erop daar, en ga zo maar door. Er was zelfs op plaatsen al weer grond weggegraven om een nieuw huisje te buiwen tussen de anderen in. Dit wordt ook wel woekerbouw genoemd volgens mij.
De foto's volgen dus nog. De andere foto's zijn van het universiteits terrein en laten het pleintje naast het lokaal zien en een binnentuin met een open dak voor regenwater.